ប្លែកៗ

ពពួកសត្វ ក៏មានការវិវឌ្ឍ ដំបូងនៃការបង្កើត សំឡេងកាល២០០ លានឆ្នាំមុន ដូច្នេះពួកគេ អាចប្រាស្រ័យ ទាក់ទងគ្នា ក្នុងទីងងឹត

ចិន៖ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របាននិយាយថា សមត្ថភាពរបស់ពពួកសត្វក្នុងការបង្កើតសំឡេងបានចាប់ផ្តើមកាលពី ២០០ លានឆ្នាំមុនដោយសារតែសត្វកញ្ជ្រោង ត្រូវការទំនាក់ទំនងគ្នានៅក្នុងទីងងឹត នេះបើយោងតាម ការចេញផ្សាយពីគេហទំព័រឌៀលីម៉ែល។ បុព្វបុរសទូទៅនៃសត្វឆ្អឹងខ្នងដែល មានមូលដ្ឋានលើដី រួមទាំងថនិកសត្វ បក្សី និងកង្កែបមិនមាន សមត្ថភាពទំនាក់ទំនងតាមរយៈសំឡេងទេ។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវអាមេរិក និងចិនបាននិយាយថា ផ្ទុយទៅវិញទំនាក់ទំនង សូរស័ព្ទបានវិវត្តដាច់ដោយឡែកពីគ្នាក្នុងរយៈពេល ១០០ លានទៅ ២០០ លានឆ្នាំចុងក្រោយនេះអាស្រ័យលើ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវអាមេរិកនិងចិន។ ការច្នៃប្រឌិតដែលចាប់តាំងពី មានការវិវត្តទៅជាការធ្វើឲ្យមានរាងជារង្វង់ និងសកម្មនៅពេលថ្ងៃ ហើយបានអនុវត្តជាមួយពួកគេនូវសមត្ថភាពថ្មីក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទង តាមសូរស័ព្ទតាមរយៈការស្រែកច្រៀង និងគ្រហឹម។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត John Wiens មកពីសាកលវិទ្យាល័យអារីហ្សូណាបាននិយាយថា អ្នកនិពន្ធការសិក្សានេះបានបង្ហាញថា ‘នៅទីនេះយើងបង្ហាញថា គំនិតនៃអេកូឡូស៊ីដែលបានបង្កើតការវិវឌ្ឍន៍នៃសញ្ញាវិវត្តមាន អាយុកាលរាប់រយលានឆ្នាំហើយ និងប្រភេទជាមូលដ្ឋាន នៃសញ្ញាដូចជាអាចប្រាស្រ័យទាក់ទងតាមសូរស័ព្ទឬអត់៕

243

សត្វឆ្មាជើងយន្ត! ពេទ្យសត្វជនជាតិ រុស្ស៊ីផ្តល់ ជើងទំាង៤ ដល់សត្វឆ្មា Dymka សម្រាប់ជីវិតថ្មី បន្ទាប់ពីទទួលរងការ ប្រហារ ពីជំងឺក្រពេញប្រូស្តាត នៅស៊ីបេរី

រុស្ស៊ី៖ពេទ្យសត្វជនជាតិរុស្ស៊ីម្នាក់ បានឲ្យដឹងថា សត្វឆ្មាមួយក្បាលដ៏គួរឲ្យស្រឡាញ់ ដែលរងការវាយប្រហារ ដោយក្រពេញប្រូស្តាតធ្វើ ឲ្យវាបាត់បង់ មម្រាមជើងទំាង៤ ប៉ុន្តែពេលនេះក្រុមសាហាវ បានធ្វើឲ្យជីវិតមួយដោយ កាត់អវយវៈរស់ឡើងវិញ ជាមួយផ្តល់ជើង ក្រវិលសិប្បនិម្មិតចំនួន ៤សម្រាប់វា នេះបើយោងតាមការ ចេញផ្សាយ ពីគេហទំព័រឌៀលីម៉ែល។ សត្វឆ្មារ Dymka ស្ថិតនៅជិតនឹង សេចក្តីស្លាប់នៅឆ្នាំ ២០១៨ បន្ទាប់ពីបានជាប់គាំងនៅ...

242

កោសិកាបង្ករ ឲ្យមានជីវិត លើផែនដី៖ អតិសុខុម ប្រាណធាតុបង្ក ជំងឺរក ឃើញនៅ ឆ្នេរសមុទ្រជប៉ុន ផ្តល់នូវ ទំនាក់ទំនង រវាងបាក់តេរី និង កោសិកា

ជប៉ុន៖ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានអះអាងថា អតិសុខុមប្រាណមួយត្រូវបាន គេប្រទះឃើញនៅ ក្នុងភក់សមុទ្រជ្រៅនៅ ឆ្នេរសមុទ្ររបស់ប្រទេសជប៉ុន គឺជាការបាត់ខ្លួន រវាងបាក់តេរីបុរាណ និងសារពាង្គកាយពហុកោសិកា ដែលនាំទៅដល់មនុស្សបើយោងតាមការ ចេញផ្សាយពី គេហទំព័រឌៀលីម៉ែល។ អ្នកស្រាវជ្រាវមួយក្រុមមកពី ប្រទេសជប៉ុន បានសិក្សាអំពីជីវវិទ្យានៃ សារពាង្គកាយដែលត្រូវ បានគេរកឃើញនៅក្រោមផ្ទៃសមុទ្រ ១,៥ ម៉ៃល៍ដោយអូសវាឲ្យដុះនៅមន្ទីរពិសោធន៍។ ជីវិតនៅលើផែនដីត្រូវបានបង្កើតឡើង ដំបូងពីសារពាង្គកាយសាមញ្ញៗ ដូចជាបាក់តេរី...

210

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និយាយថា អាចម៍ផ្កាយ DID ជាអ្នកបំផ្លាញសត្វ ដាយណូស័រ មិនមែន ជាភ្នំភ្លើងទេ

ម៉ិចស៊ិកូ៖ ការសិក្សាថ្មីមួយនៃ ការបញ្ចេញឧស្ម័នបុរាណ បានរកឃើញថា អាចម៍ផ្កាយមួយ ត្រូវស្តីបន្ទោស ចំពោះការធ្វើឲ្យផុតពូជសត្វ ដាយណូស័រជាជាងភ្នំភ្លើង ក្រោយពីក្រុម អ្នកស្រាវជ្រាវ ចំណាយពេលជាយូរក្នុងការស្រាវជ្រាវ របស់ពួកគេនេះបើយោង តាមការចេញផ្សាយពីគេហទំព័រឌៀលីម៉ែល។ ដាយណូស័របានផុតពូជ ពីដោយការវាយប្រហារ របស់អាចម៍ផ្កាយកាលពី ៦៦ លានឆ្នាំមុន នៅពេលផ្ទាំងថ្មទំហំ ទីក្រុងបានធ្លាក់ចូលឆ្នេរសមុទ្រ ម៉ិចស៊ិកូក្បែរទីប្រជុំជន Chicxulub...

254

ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្លះៗ នៃវចនានុក្រម Oxford Dictionary

នាថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ក្នុង ឆ្នាំ១៨៨៤ ផ្នែកដំបូងនៃសៀវភៅ ដែលត្រូវបានគេហៅថា វចនានុក្រមអង់គ្លេស Oxford English Dictionay (OED) គឺត្រូវបានគេបោះពុម្ពផ្សាយ និងជាវចនានុក្រមដ៏ពេញលេញ និងត្រឹមត្រូវបំផុតនៃភាសាអង់គ្លេស។ ប្រវត្តិសាស្ត្រក៏ធ្លាប់បានសរសេរ ដែរថាទោះបីជាយ៉ាងណាក្តីផែនការ សម្រាប់ការផលិត វចនានុក្រម មួយនេះគឺត្រូវបានចាប់ផ្ដើមដំបូងតាំង ពីនៅ ឆ្នាំ១៨៥៧ មកម្ល៉េះនៅពេល...

283

សត្វអណ្តើកយក្ស Diego នឹងនាំយកទៅ ដែនដីកំណើតខ្លួនវិញ ក្រោយពីធ្វើការបង្កាត់ពូជរួចរាល់

អាមេរិក៖ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិនស៊ិនហួ បានចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០ថា លោក Raul Ledesma រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ និងបរិស្ថាន បានលើកឡើងកាលពីថ្ងៃសុក្រថា សត្វអណ្តើកដ៏ល្បីល្បាញខ្នាតយក្ស ដែលគេដាក់ឈ្មោះថា Diego នឹងត្រូវគេនាំយកទៅ កាន់ទឹកដីកំណើតរបស់វាវិញនៅដែនកោះ Galapagos ក្រោយពីវាបានក្លាយជាបិតា របស់កូនៗ ជាច្រើនក្បាល ដែលត្រូវបានគេបង្កាត់ពូជតាមកម្មវិធី នៅក្នុងពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍កន្លងមកនេះ...

219

មិនគួរឲ្យជឿ៖ អ្នកបុរាណវិទ្យា បង្ហាញផ្ទៃមុខ មនុស្ស២នាក់ ខូចទ្រង់ទ្រាយ ត្រង់ថ្គាម ដែលបញ្ចុះនៅវិហារ St Giles នៅ Edinburgh កាលពី ៩០០ ឆ្នាំមុន

ស្កុតឡេន៖ ក្រុមអ្នកបុរាណវិទ្យា បាននិយាយថា ការស្ថាបនាដោយប្រព័ន្ធឌីជីថល ដែលមិនគួរឲ្យជឿ បានធ្វើឲ្យផ្ទៃមុខ របស់ស្ត្រី និងបុរសត្រូវបាន គេកប់បញ្ចុះ នៅវិហារ St Giles នៅ Edinburgh ត្រូវបានគេគិតថា ជាអ្នកស្រុកដំបូង នៃទីក្រុង របស់ប្រទេសស្កុតឡេន នេះបើយោងតាម ការចេញផ្សាយ ពីគេហទំព័រឌៀលីម៉ែល។ អ្នកបុរាណវិទ្យា...

233

ព្រិលវាយប្រហារ មកលើក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ឌីស៊ី

វ៉ាស៊ីនតោន៖ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិនស៊ិនហួ បានចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី ០៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០ថា ព្រិលបានវាយប្រហារមកលើតំបន់ជាច្រើននៅក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ឌីស៊ី សហរដ្ឋអាមរិក ។ នេះជាទិដ្ឋភាពមួយដែលបង្ហាញ អំពីការធ្លាក់ព្រិលដ៏ច្រើន គ្របដណ្តប់នៅរដ្ឋធានីដ៏ល្បីល្បាញ របស់អាមេរិក នៅ Pennsylvania Avenue ។ ព្រិលបានបន្តធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ នៅក្នុងតំបន់ ក្នុងនោះមានឧទ្យាន និងរូបសំណាក...

207

ឆ្អឹងជ្រូក គោ និងចៀម ជីកចេញ ពីរដ្ឋធានីបុរាណ Ulster បង្ហាញពីធីបុណ្យទ្រង់ទ្រាយធំ ទាក់ទាញហ្វូងមនុស្សនៅអៀរឡង់ នាយុគសម័យដែក

អៀរឡង់៖ ការវិភាគលើគ្រោងឆ្អឹងជ្រូក គោ និងឆ្អឹងចៀមដែលបានរកឃើញ ពីរដ្ឋធានីបុរាណ របស់ Ulster បានបង្ហាញថា ពិធីជប់លៀងដ៏ធំ បានទាក់ទាញហ្វូងមនុស្ស មកពីទូទាំងប្រទេសអៀរឡង់ ក្នុងយុគសម័យដែកនេះ បើយោងតាមការចេញផ្សាយ ពីគេហទំព័រឌៀលីម៉ែល។ ពិធីជប់លៀងបុរេប្រវត្តិត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅ Navan Fort ជាង ២៥០០ ឆ្នាំមុនដោយមានអ្នកដើរកម្សាន្តធ្វើដំណើរចម្ងាយជាង១៦១ គីឡូម៉ែត្រ និងនាំសត្វទៅសម្លាប់។...

251

ហ្វូស៊ីលសត្វពីងពាងយក្ស នៅសារមន្ទីរចិនថា ជាប្រភេទសត្វថ្មីទាំងស្រុង មានរូបរាងដូចត្រីត្រសក់ មានលាបជើង

ចិន៖ ហ្វូស៊ីលត្រូវបានទិញ ដោយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងត្រូវបានពិពណ៌នាថា ជាប្រភេទសត្វពីងពាងយក្ស ប្រភេទថ្មីនៅក្នុងសៀវភៅ ស្រាវជ្រាវ គឺមិនមានច្រើនជាងហ្វូស៊ីល ត្រីក្រាហ្វីសយក្សដែលមានលាបលើជើងទេនេះ បើយោងតាមការចេញផ្សាយ ពីគេហទំព័រឌៀលីម៉ែល។ អ្នកជំនាញខាងសត្វនៅសារមន្ទីរ ប្រវត្តិសាស្រ្តធម្មជាតិ ដាលែនចិនបានទិញហ្វូស៊ីល ពីកសិករម្នាក់ ដែលមានពណ៌ធម្មជាតិ ហើយបានពិពណ៌នាថា វាជាប្រភេទសត្វថ្មីមួយ នៅក្នុងទិនានុប្បវត្តិ ត្រូវបានពិនិត្យឡើងវិញ នៃក្រុមភូគព្ភសាស្ដ្រសង្គមចិនកាលពីដើមឆ្នាំនេះ ។...