ចិន៖យោងតាមការចេញផ្សាយពីគេហទំព័រឆៃណាឌៀលីបានប្រាប់ឲ្យដឹងថា ជិតមួយសតវត្សបន្ទាប់ពីការជីករុករកបុរាណវត្ថុបានចាប់ផ្តើមនៅ Yixu Anyang ខេត្ត Henan របស់ប្រទេសការរកឃើញថ្មីប្រកបដោយផ្លែផ្កាកំពុងជួយបកស្រាយដំណាក់កាលដំបូងនៃអរិយធម៌ចិន។
ទីតាំងដែលមានអាយុកាល ៣៣០០ ឆ្នាំត្រូវបានគេស្គាល់ថា ជាផ្ទះនៃគ្រឿងសំរឹទ្ធនៃពិធីដ៏ប្រណិត និងសិលាចារឹកឆ្អឹង Oracle ជាប្រព័ន្ធសរសេរដ៏ចំណាស់ជាងគេរបស់ចិន។ ការវិវត្តន៍នៃតួអក្សរដែលសរសេរនៅលើឆ្អឹងក៏ត្រូវបានគេមើលឃើញថា ជាការបង្ហាញពីខ្សែបន្ទាត់បន្តនៃអរិយធម៌ចិន។
សិលាចារឹកដែលឆ្លាក់ជាចម្បងលើសំបកអណ្តើក និងឆ្អឹងគោសម្រាប់ការទស្សន៍ទាយ ឬកត់ត្រាព្រឹត្តិការណ៍នានា បង្ហាញពីទីតាំង យីនស៊ូ ជាទីតាំងនៃរាជធានីនៃចុងរាជវង្សសាង (សតវត្សទី១៦-១១ មុនគ.ស)។ សិលាចារឹកក៏បានចងក្រងឯកសារអំពីជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់មនុស្សផងដែរ។
ទីតាំងនោះ ប្រជាជនបានសរសើររាជធានីរបស់ពួកគេថាជា Dayishang ឬទីក្រុងដ៏ធំនៃ Shang។ អ្នកបុរាណវិទ្យាធ្វើការនៅ Yinxi បាននិយាយនៅសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយរៀបចំឡើងដោយរដ្ឋបាលជាតិនៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌នៅទីក្រុងប៉េកាំងថា ការរកឃើញការជីកកកាយនៅកន្លែងនេះត្រូវបានផ្គូផ្គងនឹងសិលាចារឹកដើម្បីទទួលបានរូបភាពលម្អិតបន្ថែមទៀតនៃរាជវង្ស Shang ។
លោក Xu Lianggao អ្នកស្រាវជ្រាវនៅវិទ្យាស្ថានបុរាណវិទ្យា ក្រោមបណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រសង្គមចិនបាននិយាយថា ព័ត៌មាននេះបានជួយបញ្ជាក់ពីទីតាំងនៃអគារ និងរចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗ។ នៅក្នុងតំបន់ដែលវិមាន និងប្រាសាទដូនតាត្រូវបានគេជឿថាមានទីតាំង ការរកឃើញថ្មីបានរកឃើញបង្ហាញពីរមណីយដ្ឋានរាជវង្សទំហំ ៦0,000 ម៉ែត្រការ៉េ រួមទាំងបឹងមួយដែលមានកោះកណ្តាល ផ្លូវទឹកដែលមនុស្សបង្កើតទៅកាន់ទន្លេ Huanhe ក្បែរនោះ និងគ្រឹះស្ថាបត្យកម្មជាច្រើនទៀត។
លោក Xu បានបន្តថា ការយល់ដឹងពីមុនរបស់យើងអំពីប្លង់វាំងនៅក្រុង Yixu ត្រូវបានធ្វើឲ្យស្រស់ស្រាយ។ រូបភាពនៃអរិយធម៌ Shang ឥឡូវនេះកាន់តែមានភាពរស់រវើក និងមានភាពពេញលេញជាងមុន។ផ្លូវទទឹង ១៥ ម៉ែត្រភាគខាងជើងនៃទន្លេ Huanhe និងផ្លូវ២ផ្សេងទៀតនៅភាគខាងត្បូងនៃតំបន់វាំង Yixu ក៏ត្រូវបានរកឃើញផងដែរ។ លោក Xu ជឿថា ពួកគេប្រហែលជាជាផ្នែកមួយនៃប្រព័ន្ធផ្លូវដ៏ស្មុគស្មាញមួយ។
លោក Xu បាននិយាយថា ការស្រាវជ្រាវពីមុនបានធ្វើឲ្យអ្នកស្រាវជ្រាវកំណត់រចនាសម្ព័ន្ធមូលដ្ឋាន ស្រុក និងមុខងារផ្សេងៗនៃគេហទំព័រ Yinxi ។ លោកបានបន្ថែមថា ការសិក្សាស្ថាបត្យកម្មក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ បានធ្វើឲ្យចំណេះដឹងស៊ីជម្រៅអំពីស្ថាបត្យកម្ម Shang ប្រព័ន្ធជំនឿ ឧស្សាហកម្មសិប្បកម្ម និងវិស័យជាច្រើនទៀត៕
ដោយ៖លី ភីលីព
