ឥណ្ឌូនេស៊ី៖ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រឥណ្ឌូនេស៊ី បាននិយាយកាលពីថ្ងៃពុធថា ស្ទីលពណ៌ក្រហមនៃដៃដែលសង្កត់លើជញ្ជាំងរូងភ្នំឥណ្ឌូនេស៊ី គឺជាសិល្បៈថ្មចំណាស់ជាងគេបំផុតមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ហើយបង្ហាញពីរបៀបដែលមនុស្សបានធ្វើចំណាកស្រុកដំបូងទៅកាន់ប្រទេសអូស្ត្រាលី យោងតាមការចេញផ្សាយពីគេហទំព័រ VN Express ។
យោងតាមការស្រាវជ្រាវបានចេញផ្សាយលើទិនានុប្បវត្តិ Nature ដោយក្រុមអ្នកបុរាណវិទូឥណ្ឌូនេស៊ី និងអូស្ត្រាលី បាននិយាយថា សិល្បៈរូងភ្នំនេះមានអាយុកាលយ៉ាងហោចណាស់ ៦៧,៨០០ ឆ្នាំ។
លោក Maxime Aubert សហអ្នកនិពន្ធការសិក្សាមកពីសាកលវិទ្យាល័យ Griffith របស់ប្រទេសអូស្ត្រាលីបានប្រាប់ AFP ថា យើងបានធ្វើការនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីអស់រយៈពេលជាយូរមកហើយ។ អ្នកស្រាវជ្រាវនាំមុខគេនៃការសិក្សាថា លើកនេះពួកគេបានធ្វើដំណើរទៅកាន់រូងភ្នំនៅលើកោះ Muna ក្នុងខេត្ត Sulawesi តាមដំបូន្មានរបស់អ្នកបុរាណវិទូឥណ្ឌូនេស៊ី Adhi Agus Oktaviana ។
លោក Aubert បានបន្តថា នៅទីនោះ ពួកគេបានរកឃើញស្នាមដៃជាស្នាមអវិជ្ជមាន សរសេរជាស្ទីល ប្រហែលជាប្រើពណ៌លឿងក្រហម។ អ្នកបុរាណវិទូកាណាដាបានបន្ថែមថា ម្រាមដៃនៃដៃម្ខាងត្រូវបានកែសម្រួលឡើងវិញដើម្បីឲ្យមានរាងដូចក្រញ៉ាំជើង និងជារចនាប័ទ្មគំនូរដែលឃើញតែនៅ Sulawesi»។
ដើម្បីកំណត់អាយុរបស់សិល្បៈ ក្រុមនេះបានយកសំណាកប្រាំមីលីម៉ែត្រក្នុងរូងភ្នំជាចង្កោមតូចៗនៃកាល់ស៊ីតដែលបង្កើតនៅលើជញ្ជាំងរូងភ្នំថ្មកំបោរ។ បន្ទាប់មក ពួកគេបានកាត់ស្រទាប់ថ្មដោយប្រើឡាស៊ែរ ដើម្បីវាស់ពីរបៀបដែលអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមរលួយតាមពេលវេលា បើប្រៀបធៀបទៅនឹងធាតុវិទ្យុសកម្មដែលមានស្ថេរភាពជាងហៅថា ថូរីញ៉ូម។
Aubert បានពន្យល់ថា បច្ចេកទេស «ច្បាស់លាស់ខ្លាំង» នេះផ្តល់ឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនូវអាយុអប្បបរមាច្បាស់លាស់សម្រាប់គំនូរនេះ ។ នៅអាយុ ៦៧,៨០០ ឆ្នាំ ស្ទីលឥណ្ឌូនេស៊ីមានអាយុកាលជាងមួយពាន់ឆ្នាំជាងស្ទីលដៃផ្សេងទៀតដែលត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងរូងភ្នំអេស្ប៉ាញ ត្រូវបានសន្មតថា ជារបស់ Neanderthals។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការសិក្សានេះបានព្រមានថា ការណាត់ជួបនៃសិល្បៈរូងភ្នំនោះ «មានភាពចម្រូងចម្រាស»៕
